NATO olmasa, Avropa Rusiyanın qarşısında dayana bilməz

“The Guardian” yazır ki, Britaniya parlamentinin komitə sədri Donald Trump-ın NATO barədə bəyanatlarını “radikal və məsuliyyətsiz” adlandırıb.
Müdafiə Komitəsinin sədri Julian Lewis deyib ki, Avropa Amerikanın hərbi himayəsi olmadan çox kövrək vəziyyətdə qala bilər.
Cənab Lewis ümid etdiyini bildirib ki, Trump bəlkə də Avropa ölkələrini müdafiə xərclərini artırmağa məcbur etmək üçün belə bir “hədəyə” əl atıb.
Millət vəkili bildirib ki, vəziyyət 1949-cu ildə NATO yaradılanda olduğu kimidir. NATO adi silahlara və qoşunlara qarşı Avropanın yeganə müdafiə variantdırır.
Cənab Lewis Westminster-dəki bu çıxışını Donald Trump-ın “The Times” qəzetinə müsahibəsindən sonra edib. Həmin müsahibədə Trump-ın NATO barədə dedikləri Avropa paytaxtlarında həyəcana səbəb olub.
Bundan əvvəl ötən yayda cənab Trump işarə etmişdi ki, ABŞ NATO müttəfiqlərini xarici düşməndən müdafiə etmək öhdəliyinə yenidən baxa bilər.
Cənab Lewis-in fikrincə Donald Trump-ın bu bəyanatları Avropanın öz silahlı qüvvələrini yaratmaq çağırışlarına qarşı da yönələ bilər.
Millət vəkili komitə sədri kimi yox, müstəqil şəxs kimi fikir bildirdiyini vurğulayıb və deyib ki, Avropa ölkələri ABŞ olmadan Rusiyanı yalnız nüvə hədəsindən çəkindirə bilərlər. Onun fikrincə, Avropa ölkələri adi silahlar və adi qüvvələrlə hücumu dəf etmək gücündə deyillər.
“The Guardian” yazır ki, bütün bunlara baxmayaraq Trump-ın NATO-ya və Rusiyaya dəqiq münasibətini dərk etmək asan deyil. Prezident seçilmiş Trump həm Rusiya ilə yaxınlaşmaqdan danışır, həm də Pentaqona qatı anti-Rusiya generalı “quduz köpək” ləqəbli Mattis-in namizədliyini verir. Mattis NATO-nun qızğın müdafiəçisi kimi tanınır.
Elə NATO-nu “köhnəlmiş” adlandırdığı eyni müsahibədə Trump bunu da əlavə edir ki, şimal alyansı onun üçün mühüm təşkilatdır.
Lewis inanmaq istəyir ki, Trump blef edir. Millət vəkili bildirir ki, Trump özünü Ronald Reagan-ın varisi hesab edir. Reagan-ın NATO-ya sədaqəti isə hamıya yaxşı bəllidir.
Donald Trump-ın NATO-nu tənqid etməsi ilə əlaqədar narahatlığını Almaniyanın xarici işlər naziri Frank-Walter Steinmeier də bildirib.
O deyib ki, bununla əlaqədar NATO ölkələrinin xarici işlər nazirləri əlaqə saxlayıb və ortalıqda çox böyük həyəcan və narahatlıq var.
Trump-ın hədələrinə cavab olaraq Almaniya kansleri Angela Merkel də deyib ki, “biz avropalıların müqəddəratı öz əlimizdədir”.
Bununla belə, Moskva Trump-ın NATO-nu tənqid etməsini alqışlayıb.
Vladimir Putinin sözçüsü Dmitri Peskov deyib ki, Moskva NATO-nun köhnəlməsi barədə fikirlərlə razılaşır, çünki alyans öz müdafiə funksiyasını itirərək qarşıdurma yolunu seçib.
Trump kaş Mattis-ə qulaq asaydı
James Mattis
“The Telegraph” qəzeti də diqqəti Trump-ın NATO barədə tənqidi ilə onun müdafiə naziri vəzifəsinə irəli sürdüyü namizəd general James Mattis-in mövqeyi arasındakı ziddiyyətə çəkir.
General Mattis demişdi: “Əgər bu gün NATO olmasaydı, biz onu yaratmalı olardıq”.
“Biz ümid edirik ki, Trump general Mattis-ə, dövlət katibi vəzifəsinə namizəd Rex Tillerson-a qulaq asacaq” – deyib adının çəkilməsini istəməyən Avropa İttifaqı rəsmisi.
General Mattis həm də Rusiya prezidenti Vladimir Putinin kəskin tənqidçisi sayılır.
O, Senat qarşısındakı çıxışında deyib ki, Vladimir Putin Şimali Atlantika Alyansının üzvləri arasına ixtilaf salmağa çalışır.
Ayrıca bəyanatda Rusiyanın Xarici İşlər Nazirliyi cənab Obamanın getməkdə olan administrasiyasını Avropada “silahlanma yaraşının başlanmasında” ittiham edib.
Buna səbəb NATO-nun Polşa və Baltika ölkələrindəki birləşmələrini gücləndirilsməsi üçün bölgəyə ABŞ qoşunlarının gətirilməsi olub.