Sartr və Kamyunun Timuçin Hacıbəyliyə yazdığı məktublar [foto]

Lan-Pol Sartr, Timuçin Hacıbəyli, Albert Kamyu (soldan-sağa)

Fransada yaşayan gənc yazıçı Nicat Kazımov tanınmış fransız yazıçı Jan Pol Sartrın və Albert Kamyunun Üzeyir Hacıbəyovun qardaşı oğlu Timuçin Hacıbəyliyə yazdığı məktubun tərcüməsini və görüntüsünü yayıb. 

Nicat Kazımov bildirib ki, Jan Pol Sartrın Timuçin Hacıbəyliyə yazdığı məktubu tərcümə edib. Onun sözlərinə görə, Timuçin Hacıbəylinin Sartre və Kamyu ilə çox yaxın dostluğu olub.

‘Abzas’ həmin məktubları təqdim edir, ilk olaraq Sartrın yazdıqları:

“Almaniyadakı əsərim ilə bağlı danışdığınız üçün xüsusilə xoşbəxtəm. Düşünürəm ki, siz başqalarından daha çox mənim düşüncələrimi dinləyicilərə izah edə bilirsiniz. Belə ki, siz məni çox uzun zamandır tanıyırsınız və sizin təhsiliniz, işləriniz, savadınız ilə yad bir baxış vasitəsi ilə daha böyük dəqiqiliklə və aydınlıqla bunu ortaya çıxara bilirsiniz.

Sağolun

Jean-Paul Sartre”

Nicat Kazımov daha sonra bildirib ki, Hacıbəyli ailəsi Cümhuriyyətin yaradılmasında böyük rolu olur. Bu ailənin içərisində iki tanınmış fərd var: Üzeyir Hacıbəyov – dahi bəstəkar, Ceyhun Hacıbəyli – diplomat, publisist yazıçı.

Gənc yazıçının sözlərinə görə, Cümhuriyyətdən sonra bu iki qardaşın yolları ayrılır. Ceyhun Hacıbəyli Fransaya gedir, Üzeyir Hacıbəyovun dahiliyini Sovetlər qəbul edir və ona toxunmurlar.

“Ceyhun Hacıbəylinin çətin günləri bundan sonra başlayır. Onun iki oğlu olur. Bir oğlu Fransa tərəfindən müharibədə iştirak edir və həlak olur. Fransanın meri onun oğluna büst abidəsi belə qoyur”.

Nicat Kazımovun sözlərinə görə, Timuçin Hacıbəyli Sartrın tələbəsi olub və onlar dostlaşır. Sartr onu Albert Kamyunun qəzetində işə düzəltməyə çalışır. Kamyu bunu qəbul edir. Kamyu Timuçinin savadına heyran olur, eynən Sartr kimi. Yəni dünyanın belə qəbul etdiyi ən yüksək yazıçı-fəlsəfəçilər Timuçin Hacıbəylini öz sıralarına alır və birgə fəaliyyət göstərirlər.

İkinci məktub isə Albert Kamyunun məktubudur:

“Cənab Hacıbəyliyə,
Bac küçəsi 77
Paris 7

Əziz Cənab Hacıbəyli,

İki gün sonra İngiltərəni tərk edirəm və bu ayın sonu oxuya bilməyim üçün Parisdə ola bilməyəcəyəm. Həqiqətdir ki, mən Jean-Paul Sartre-a demişdim ki, həftəlik icmal olan “La Française” sizi işlə təmin edə bilər, ancaq bəzi şeylər uzlaşmalıdır. İstərdinizmi ki, mənim tərəfimdən Combata gedəsiniz (red: Parisdə bölgə adı) və J.P. Vivet ilə görüşüb “La Française” ilə bağlı danışasınızʔ Üzgünəm ki, sizə effektiv kömək edə bilmirəm, doğrudur ki, bu asan məsələ deyil. Parisə geri döndüyümdə başqa təşəbbüslərim də olacaq. Öz simpatiyamı ərzinizə çatdırıram.

Albert Kamyu”

Yazıçı Nicat Kazımov bildirir ki, Timuçin Hacıbəyli Sartrla olduğu kimi Albert Kamyu ilə də dost olub. Onun sözlərinə görə, Albert Kamyu Sartre-la müzakirələrdən sonra Timuçin Hacıbəylini “La Française” adlı həftəlik icmalda işə düzəltməsini təklif edir. Lakin nəsə bir problem yaranıb və bunu reallaşdırmaqda çətinlik çəkib, amma yenə də söz verir ki, Parisə qayıdan kimi başqa təşəbbüslərdə də olacaq.

“Təsəvvürünüzə gətirirsiniz bir azərbaycanlıya – Timuçin Hacıbəyliyə tək Fransanın yox, bütün dünyanın qəbul etdiyi böyük fəlsəfəçi və yazıçı onu işə düzəltməkdə köməklik edir, referans olurlar. Bu necə bir ayrıcalıqdır”.

Gənc Timuçin öz ailəsi, atası haqqında kitab yazır “Mühacirlərin həyatı” adı ilə, amma heç vaxt çap etdirmir. Böyük şəxsiyyət 90-cı illərin sonunda vəfat edir.

Fransada yaşayan gənc yazıçı bildirir ki, 2018-ci ildə Kəpəz nəşriyyatıni qurublar və 2019-cu ildə Timuşin Hacıbəylinin kitabını çap ediblər.

Sartrın məktubu
Kamyunun məktubu